NA KALOU (GOD)
NA KALOU
AI TUKUTUKU TAUMADA
Oqo e dua nai ulutaga eda sega ni rawa ni drotaka baleta na tamata taucoko e vuravura e bakabauta e dua na ka. E sega ni dua na tamata e bula tu vaka e dua na manumanu me sega ni kauwaitaka na vanua e lako mai kina kei na vanua e lako tiko kina. Kavaka mada ga e sega ni vakabauta na Kalou; oya se vakabauta tiko ga e dua na ka. ia kevaka me dua na ka bibi me kila na tamata, ia oya me kila na Kalou, na dauniveibuli me vaka sa tukuna oti tu ena nona vosa.
e rawa vakacava ni dua na tamata e kila na Kalou? E tukuna nai vola Tabu ni sa tukuna tiko na veikabula ni bula tiko e dua na Kalou ka bulia na ka kece ga e kilai rawa, na ka e rairai kei na ka e sega ni rairai. Ia ena gauna oqo eda sa kalougata vakalevu baleta ni sa mai vakaraitaki koya vakamatata vei keda na Kalou ena nona Vosa. O koya sa vinaka kina mo wilika ka vulica na Vosa ni Kalou mo rawa kina ni kilai koya.
E dua na cakacaka e segata vakalevu na tevoro oya me vakabutobutotaka na kilaka ni tamata me kakua kina ni kila na Kalou. Ena vaksinaita na vakasama ni tamata ena vei tawayaga eso ka na vakavuna na veilecayaki kei na lomalomarua ka dredre kina na noda kila na Kalou. Ni sa yaco oqo ena basika dina mai kina na tawavakabauta.
NAI WASEWASE NI TAWAVAKABAUTA ESO.
Sa levu mai na veimataqali tawavakabauta ka se na kena mataqali era qaseqase sara ka vaka me ra tukuna tu e dua na ka dina; ia ni laurai vakamalua qai matata ni sega sara ga ni dua na dina e tiko kina. Raici ira mada nai wasewase oqo:
1. Atheism - Oqo e dua na mataqali vakabauta ka tukuna kina na tamata ni sega tu ni dua na Kalou. Na vakasama oqo e veicoqacoqa kei na ka e tukuna nai Vola Tabu ena Same 14:1. Na vakabauta oqo e tukuna nai Vola Tabu ni vakabauta ni tamata lialia.
2. Polytheism - Na vakabauta oqo e tukuna ni sa levu na Kalou ka sega ni duabau ga. oqo e veicoqacoqa kei na vosa ni Vola Tabu ena 1 Kornica 8:5-6.
3. Deism - Na vakabauta oqo e tukuna ni rau sega ni veiriti rawa na Kalou cecere oqo kei na nona i bulibuli wili kina na tamata. Na ka e yaco e vuravura e sega ni dua kina na vakatulewa ni Kalou ka sega tale ga ni via kauwai kina ko koya. Oqo e veicoqacoqa kei nai Vola Tabu ena Iperiu 1:1-3.
4. Pantheism - Na vakabauta oqo e tukuna ni Kalou kei na vuravura e rau sa duabau ga. E bau basika ena vakabauta oqo na vosa "Mother Earth" ni oqo e vaka me vanua eda basika mai kina. Oqo e saqata nai Vola Tabu ena Cakacaka 17:24.
5. Agnosticism - Oqo na vakabauta e tukuna ni sega ni rawa vua na tamaa me kila na Kalou se veitokani kei koya baleta ni sa rui cecere qai savasava.
Na ka me kilai tiko vakamatata oya ni bula tiko e dua na Kalou; o koya ka bulia na kecega ga, e lomalagi e cake kei na vuravura, kei na buto-i-vuravura; na ka e rairai kei na ka e sega ni rairai; nai tutu vakaturaga kei na vei kaukauwa kece ga (Kolosa 1:1-20; Joni 1:1-14).
NAI VAKADINADINA NI BULA TIKO NA KALOU
1. NA KA E TUKUNA NAI VOLA TABU [Scriptural Evidence] - Na ka oqo sa sega ni vunitaki rawa. E matata vinaka tu na Vosa ni Kalou ena nona vakadeitaka tiko ni bula tiko e dua na Kalou dina; O koya ka bulia na ka kece ga, ka e rairai kei na ka e rairai [Same 19:1; Roma 1:20]
2. NA KA TUKUNA NA LOMADA [Conscience] - Na tamata mada ga vakataki koya e vakadinadina ni dau galili ena so na gauna. e kila tiko ni bula tiko e dua na Kalou ka gadreva me veitokani vata kei koya. kevaka mada ga e ETHEIST, e kila lo tiko ga ni dua tiko na Kalou [Roma 2:15; C/caka 17:23]
3. NA KA ERA TUKUNA NA KA BULI NI LOMALAGI [Cosmological Evidence] - E vakadinadinaka na kalokalo, matanisiga, kei na vula ni lomalagi, kei ira nai taba vuravura e so ni bula dina tiko e dua na Kalou.
4. NA KA ERA VAKARAITAKA MAI NA VUKA VAKA TEKINOLOJI [Technological Evidence] - e sega ni dua e rawa ni vakalasuya ni ena gauna oqo sa vosa mai na vatu o koya era tataqiriqiri tu ena loma ni radio kei na TV.
5. NAI TOVO NI TAMATA [Anthropological Evidence] - Nai tovo ni tamata e duatani duadua mai nai tovo ni vei ka buli. na manumanu e sega ni lewa na nona vakaisulu kei na nona vakaisulu, se gauna ni nodra vakaluveni. e sa lewai oti tu mera yaco ga ena kena gauna ka sega ni cala nai tuvatuva oqo. Ia na tamata e vakatau tiko vua e so na ka oqo. na nona i tovo e duidui mai na tovo ni manumanu. E kila vinaka na ka e dodonu mai na ka cala [V/tekivu 1:26-27; Same 94:9]
6. NA BULA VAKATAKI KOYA [Source of Life] - Na bula e sega ni tekivu tu ga vakataki koya. E dodonu me dua na vanua e vu mai kina, se dua e vakavuna. E sa rui tuvai vakavinaka vakamaqosa me tukuni kina ni tekivu ga vakataki koya. Kevaka mada ga e tukuni ni tekivu mai na dua na single cell organism, ia na single cell organism oya e dodonu tiko ga me vu mau na dua na vanua [Same 36:9; John 11:25; 14:6; 10:28]
Oqo e so nai vakadinadina lelevu ka vakaraitaka ni bula dina tiko na Kalou. Na Kalou dina ka bulia na lomalagi kei na vuravura kei na ka kece ga sa sinai kina. E levu era via vakalasuya na dina levu oqo ia na levu ga ni nodra via vakalasuya na dina oqo na kena matata cake tiko ga mai na matanimeke ni lasu era tukuna tiko.
W. Maloveretaki
